Hướng dẫn · Học bạ, đánh giá học sinh

Cách ghi học bạ theo Thông tư 22: giáo viên chủ nhiệm ghi gì, viết lời nhận xét thế nào

Học bạ học sinh THCS, THPT được ghi theo Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT về đánh giá học sinh trung học. Trang này tóm tắt học bạ ghi những mức nào, ai ghi phần nào, cách viết lời nhận xét của giáo viên chủ nhiệm kèm 8 mẫu minh họa và các lỗi hay gặp. Phần sửa đổi của Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT (hiệu lực từ 01/12/2026) được nêu riêng.

Học bạ THCS, THPT ghi những gì theo Thông tư 22

  • Với mỗi học sinh, giáo viên chủ nhiệm ghi hoặc nhập vào sổ theo dõi và đánh giá học sinh (theo lớp học) và học bạ: lời nhận xét về kết quả rèn luyện và học tập; mức đánh giá kết quả rèn luyện và kết quả học tập; được lên lớp hay không; được công nhận hoàn thành chương trình THCS, THPT hay không; khen thưởng.
  • Giáo viên môn học ghi điểm trung bình môn (môn đánh giá bằng điểm số) hoặc mức Đạt, Chưa đạt (môn đánh giá bằng nhận xét) theo học kì và cả năm học.
  • Kết quả rèn luyện và kết quả học tập của từng học kì và cả năm đều xếp theo một trong bốn mức: Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt.

Môn đánh giá bằng nhận xét và môn đánh giá bằng điểm số

Cách đánh giáMôn họcGhi vào học bạ
Đánh giá bằng nhận xétGiáo dục thể chất, Nghệ thuật, Âm nhạc, Mĩ thuật, Nội dung giáo dục của địa phương, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệpMức Đạt hoặc Chưa đạt
Nhận xét kết hợp điểm sốCác môn còn lại của Chương trình giáo dục phổ thông (ví dụ Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Lịch sử)Điểm theo thang 10, số nguyên hoặc lấy một chữ số thập phân sau khi làm tròn

Mức đánh giá kết quả rèn luyện từng học kì

MứcKết quả rèn luyện học kì
TốtĐáp ứng tốt yêu cầu cần đạt về phẩm chất và có nhiều biểu hiện nổi bật.
KháĐáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất, có biểu hiện nổi bật nhưng chưa tới mức Tốt.
ĐạtĐáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất.
Chưa đạtChưa đáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất.

Mức rèn luyện cả năm học

Bảng tra viết lại từ Điều 8 khoản 2 điểm b: chọn hàng theo học kì I, cột theo học kì II.

Học kì I \ Học kì IIHK II TốtHK II KháHK II ĐạtHK II Chưa đạt
HK I TốtTốtKháKháChưa đạt
HK I KháTốtKháĐạtChưa đạt
HK I ĐạtKháKháĐạtChưa đạt
HK I Chưa đạtKháĐạtĐạtChưa đạt

Mức đánh giá kết quả học tập từng học kì, cả năm

MứcMôn đánh giá bằng nhận xétMôn đánh giá bằng điểm số
TốtTất cả ĐạtTất cả từ 6,5 trở lên, ít nhất 6 môn từ 8,0 trở lên
KháTất cả ĐạtTất cả từ 5,0 trở lên, ít nhất 6 môn từ 6,5 trở lên
ĐạtNhiều nhất 1 môn Chưa đạtÍt nhất 6 môn từ 5,0 trở lên, không môn nào dưới 3,5
Chưa đạtCác trường hợp còn lại
  • Điểm trung bình môn học kì = (tổng điểm đánh giá thường xuyên + 2 × điểm giữa kì + 3 × điểm cuối kì) chia cho (số điểm thường xuyên + 5). Điểm trung bình môn cả năm = (điểm học kì I + 2 × điểm học kì II) chia 3.
  • Nếu mức học tập bị kéo xuống từ hai mức trở lên chỉ vì đúng một môn, mức đó được nâng lên mức liền kề.
  • Khen thưởng cuối năm: "Học sinh Giỏi" khi rèn luyện và học tập cả năm đều mức Tốt; "Học sinh Xuất sắc" khi thêm điều kiện ít nhất 6 môn đánh giá bằng điểm số có điểm trung bình cả năm từ 9,0 trở lên.

Thông tư 89/2026 sửa đổi gì về học bạ

  • Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT ngày 16/10/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 22, có hiệu lực từ 01/12/2026.
  • Ở các điều về trách nhiệm của hiệu trưởng, giáo viên môn học và giáo viên chủ nhiệm, cụm "Học bạ học sinh" được thay bằng "Học bạ số theo quy định".
  • Thông tin và nội dung đánh giá trong mẫu học bạ THCS, THPT là căn cứ chuyên môn của Học bạ số. Hướng dẫn ghi bằng bút, sửa bằng bút mực đỏ, kí, đóng dấu trực tiếp chỉ áp dụng cho học bạ giấy còn dùng trong thời gian chuyển tiếp.
  • Cách cập nhật, sửa sai sót dữ liệu, kí số Học bạ số làm theo quy định riêng của Bộ trưởng Bộ GDĐT về Học bạ số; lộ trình cụ thể thầy cô theo hướng dẫn của Sở, trường.

Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn ghi gì, khi nào

Giáo viên môn học trong năm
Đánh giá thường xuyên, tham gia đánh giá định kì, ghi điểm hoặc mức vào sổ theo dõi. Nhận xét kết quả rèn luyện, sự tiến bộ, ưu điểm nổi bật, hạn chế chủ yếu của học sinh trong môn mình dạy và gửi thông tin đó cho giáo viên chủ nhiệm.
Giáo viên môn học cuối học kì, cuối năm
Tính điểm trung bình môn hoặc tổng hợp mức Đạt, Chưa đạt theo học kì, cả năm; trực tiếp ghi hoặc nhập vào sổ và học bạ.
Giáo viên chủ nhiệm trong năm
Theo dõi quá trình rèn luyện, học tập; tham khảo nhận xét của giáo viên môn, ý kiến cha mẹ học sinh và các bên liên quan; hướng dẫn học sinh tự nhận xét.
Giáo viên chủ nhiệm cuối học kì, cuối năm
Đánh giá mức rèn luyện; tổng hợp kết quả rèn luyện, học tập vào sổ và học bạ; ghi lời nhận xét, mức đánh giá, kết quả lên lớp, khen thưởng; lập danh sách lên lớp, đánh giá lại, rèn luyện hè, khen thưởng; xác nhận việc sửa điểm của giáo viên môn.
Hiệu trưởng
Phê duyệt việc sửa điểm, sửa mức của giáo viên môn khi đã có xác nhận của giáo viên chủ nhiệm; phê duyệt kết quả trong sổ và học bạ sau khi mọi giáo viên đã ghi đầy đủ.
Học sinh đang chấp hành kỉ luật (từ 01/12/2026)
Giáo viên chủ nhiệm cùng gia đình giúp em rèn luyện; khi em hoàn thành việc chấp hành kỉ luật và được nhà trường công nhận, giáo viên chủ nhiệm đánh giá lại kết quả rèn luyện, ghi nhận sự cố gắng, tiến bộ của em.

Khi nào ghi

  • Thông tư 22 chỉ nói kết quả được tổng hợp theo từng học kì và cả năm học, không ấn định ngày. Mốc cụ thể theo kế hoạch năm học của trường, của Sở.
  • Thứ tự hợp lí: giáo viên môn ghi xong điểm, mức của môn mình; giáo viên chủ nhiệm tổng hợp, đánh giá rèn luyện, ghi nhận xét; cuối cùng hiệu trưởng phê duyệt.
  • Học sinh rèn luyện cả năm Chưa đạt phải rèn luyện trong kì nghỉ hè. Giáo viên chủ nhiệm giao nhiệm vụ, báo cha mẹ học sinh; cuối hè, nếu em hoàn thành thì giáo viên chủ nhiệm đề nghị hiệu trưởng cho đánh giá lại kết quả rèn luyện cả năm.
  • Học sinh học tập cả năm Chưa đạt (rèn luyện từ Đạt) được đánh giá lại các môn Chưa đạt và các môn có điểm trung bình cả năm dưới 5,0; kết quả mới thay thế để xét lên lớp. Từ 01/12/2026, em rèn luyện cả năm Chưa đạt nhưng sau rèn luyện hè được đánh giá từ Đạt trở lên cũng thuộc diện được đánh giá lại học tập.
  • Với lớp 9 và lớp 12, từ 01/12/2026 việc kiểm tra, đánh giá lại trong hè được bố trí linh hoạt để không ảnh hưởng tiến độ tuyển sinh, theo hướng dẫn của Sở.

Cách viết lời nhận xét của giáo viên chủ nhiệm

Phần là quy định (Thông tư 22)

Nhận xét ba ý
Thông tư 22 yêu cầu giáo viên nhận xét sự tiến bộ, ưu điểm nổi bật, hạn chế chủ yếu của học sinh trong rèn luyện và học tập.
Vì sự tiến bộ, không so sánh
Đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh, coi trọng động viên, khuyến khích sự cố gắng; không so sánh học sinh với nhau.
Căn cứ yêu cầu cần đạt
Kết quả rèn luyện căn cứ yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung trong Chương trình tổng thể, năng lực đặc thù trong chương trình môn học.

Phần là gợi ý nghề nghiệp (không phải quy định)

Cấu trúc 3 phần
Câu 1 nêu điểm mạnh nổi bật (một hành vi cụ thể). Câu 2 nêu sự tiến bộ trong kì. Câu 3 nêu một điều cần cố gắng, kèm việc em có thể làm. Có thể thêm một lời động viên ngắn.
Giọng văn
Gọi học sinh là "em", câu ngắn, nói về việc làm chứ không dán nhãn tính cách. Điều cần cố gắng viết thành việc nên làm, ví dụ "cần ôn bài mỗi ngày" thay vì "lười học".
Độ dài
Thông tư không quy định. Gợi ý 2 đến 4 câu, khoảng 150 đến 250 ký tự; nếu phần mềm của trường giới hạn ký tự thì theo giới hạn đó.
Khớp với mức
Lời nhận xét nên khớp mức đã xếp: em rèn luyện Tốt thì phần ưu điểm nổi bật rõ; em Chưa đạt vẫn có ít nhất một ưu điểm hoặc tiến bộ.

Mẫu lời nhận xét học bạ theo từng mức

Mẫu minh họa do GiaoVienPro tự viết, không phải mẫu của Bộ hay của trường nào. Thầy cô thay bằng biểu hiện thật của từng em.

Rèn luyện Tốt, học tập Tốt
Em lễ phép, trung thực, luôn hoàn thành tốt việc lớp giao. Học kì này em chủ động phát biểu hơn, học tốt môn Toán và Tin học. Mong em tiếp tục giúp đỡ bạn trong nhóm học tập.
Rèn luyện Tốt, học tập Khá
Em có trách nhiệm, gương mẫu trong vai trò lớp phó. Kết quả học tập khá, môn Ngữ văn tiến bộ rõ. Em cần sắp xếp thời gian hợp lí giữa việc lớp và việc học để kết quả đều hơn.
Rèn luyện Khá, học tập Khá
Em chấp hành tốt nội quy, hòa nhã với bạn bè. Học tập chăm chỉ, môn Tiếng Anh có tiến bộ. Em cần tự giác ôn bài mỗi ngày và hỏi thầy cô ngay khi chưa hiểu.
Rèn luyện Khá, học tập Đạt
Em tích cực tham gia hoạt động phong trào của lớp. Cuối kì em đã làm bài tập về nhà đều đặn hơn. Em cần tập trung nghe giảng và ôn lại kiến thức cơ bản môn Toán.
Rèn luyện Đạt, học tập Đạt
Em hiền lành, biết giúp đỡ bạn khi được nhờ. Học kì này em đi học đều và đúng giờ hơn. Em cần ghi chép bài đầy đủ, nộp bài đúng hạn và mạnh dạn hỏi khi chưa hiểu.
Rèn luyện Đạt, học tập Khá
Em tiếp thu bài nhanh, học khá các môn tự nhiên. Em cần giữ trật tự trong giờ học và thực hiện đúng nội quy lớp. Thầy cô tin em sẽ tiến bộ hơn ở kì sau.
Rèn luyện Chưa đạt, học tập Đạt
Em năng nổ trong các hoạt động thể thao của lớp. Cuối kì em đã có cố gắng giữ trật tự giờ học. Em cần đi học đúng giờ, thực hiện đúng nội quy và hoàn thành việc được giao.
Rèn luyện Đạt, học tập Chưa đạt
Em chăm chỉ lao động, giữ gìn vệ sinh lớp học. Em đã hoàn thành thêm một số bài còn nợ. Em cần học bù kiến thức cơ bản theo hướng dẫn của thầy cô và làm bài đều đặn mỗi ngày.

Lỗi hay gặp khi ghi học bạ

Dùng tên mức không có trong Thông tư 22
Kết quả rèn luyện và học tập chỉ có bốn mức Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt. Chữ "Giỏi" chỉ xuất hiện trong danh hiệu khen thưởng "Học sinh Giỏi", không phải tên mức; "Trung bình", "Yếu" cũng không phải mức đánh giá trong Thông tư 22.
So sánh em với bạn khác
Câu như "học kém hơn các bạn trong lớp" trái nguyên tắc không so sánh học sinh với nhau. Thay bằng việc em cần làm.
Chỉ nêu hạn chế
Thông tư yêu cầu nhận xét cả sự tiến bộ và ưu điểm nổi bật. Em xếp mức thấp vẫn cần một câu ghi nhận điều em đã làm được.
Xếp mức học tập theo điểm trung bình các môn
Thông tư 22 không dùng điểm trung bình cộng của tất cả các môn. Mức học tập xét theo điểm trung bình của từng môn, số môn đạt ngưỡng và mức Đạt, Chưa đạt của các môn nhận xét; nhớ xét cả quy tắc nâng mức khi chỉ do một môn.
Lấy trung bình hai học kì cho mức rèn luyện cả năm
Mức cả năm tra theo bảng của Thông tư, học kì II quyết định nhiều hơn.
Tự sửa điểm của giáo viên môn
Sửa điểm, sửa mức của giáo viên môn cần giáo viên chủ nhiệm xác nhận và hiệu trưởng phê duyệt. Cách sửa trên học bạ giấy (bút mực đỏ) không áp dụng cho Học bạ số.
Cả lớp chung một lời nhận xét
Lời giống hệt nhau không nói được tiến bộ, ưu điểm của từng em. Ít nhất phần ưu điểm và điều cần cố gắng nên viết riêng.

Làm bằng công cụ

Làm cả lớp bằng công cụ Nhận xét học bạ

Lớp 40 em mà mỗi em cần một lời nhận xét riêng thì viết tay rất lâu. Công cụ Nhận xét học bạ của GiaoVienPro đọc danh sách lớp từ file Excel, ghép lời nhận xét cho từng em theo mức rèn luyện, mức học tập và nhãn điểm mạnh, điều cần cố gắng thầy cô chọn, rồi để thầy cô sửa từng câu.

  • Nạp file Excel (.xlsx) hoặc dán bảng từ Excel, tự nhận cột họ tên, rèn luyện, học tập
  • Báo các cặp nhận xét giống nhau, đếm ký tự từng em, tải lại file Excel
  • Không dùng AI, miễn phí, không cần đăng nhập, dữ liệu ở trên máy
Mở công cụ Nhận xét học bạ

Câu hỏi thường gặp

Ghi học bạ THCS và THPT theo Thông tư 22 khác nhau gì?

Hai cấp dùng chung Thông tư 22: cùng bốn mức Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt và cùng cách tính. Khác ở chỗ: THPT có cụm chuyên đề học tập, kết quả cụm được tính như một lần đánh giá thường xuyên của môn; lớp 9 ghi công nhận hoàn thành chương trình THCS, lớp 12 ghi hoàn thành chương trình THPT; mỗi cấp có mẫu học bạ riêng. Từ 01/12/2026, lớp 9 và lớp 12 còn kiểm tra định kì cuối học kì I, II bằng đề chung của Sở ở một số môn do Sở chọn.

Học sinh tiểu học có ghi học bạ theo Thông tư 22 không?

Không. Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT áp dụng cho trường THCS, THPT và trường phổ thông nhiều cấp học. Học sinh tiểu học được đánh giá theo Quy định ban hành kèm Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT. Trang này và công cụ Nhận xét học bạ của GiaoVienPro hiện chỉ dành cho THCS, THPT, chưa hỗ trợ tiểu học.

Có được dùng chung một lời nhận xét cho nhiều học sinh không?

Thông tư 22 không có câu nào cấm hai học sinh có lời nhận xét giống chữ nhau. Nhưng Thông tư yêu cầu nhận xét sự tiến bộ, ưu điểm nổi bật, hạn chế chủ yếu của học sinh và đánh giá chính xác, toàn diện, công bằng. Một lời chung cho cả lớp khó nói đúng từng em, nên thầy cô nên viết riêng, ít nhất là phần ưu điểm và điều cần cố gắng.

Mức rèn luyện cả năm có phải là trung bình của hai học kì không?

Không. Thông tư 22 cho bảng ghép riêng, trong đó học kì II quyết định nhiều hơn. Ví dụ: học kì I Khá, học kì II Tốt thì cả năm Tốt; học kì I Tốt, học kì II Đạt thì cả năm Khá; học kì II Chưa đạt thì cả năm Chưa đạt.

Từ ngày 01/12/2026 việc ghi học bạ có gì mới?

Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ 01/12/2026 thay cụm "Học bạ học sinh" bằng "Học bạ số theo quy định" ở các điều về trách nhiệm ghi học bạ. Nội dung đánh giá trong mẫu học bạ là căn cứ chuyên môn của Học bạ số; các hướng dẫn ghi bằng bút, sửa bằng bút mực đỏ, kí, đóng dấu chỉ còn áp dụng cho học bạ giấy dùng trong thời gian chuyển tiếp.

Lời nhận xét học bạ nên dài bao nhiêu?

Thông tư 22 không quy định số chữ hay số câu. Nếu phần mềm quản lý của trường giới hạn số ký tự ở ô nhận xét, thầy cô theo giới hạn đó. Gợi ý của GiaoVienPro: 2 đến 4 câu ngắn, khoảng 150 đến 250 ký tự, đủ nêu một ưu điểm, một tiến bộ và một việc cần cố gắng.

Văn bản đối chiếu

  • Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT ngày 20/7/2021 quy định về đánh giá học sinh THCS và học sinh THPT (Điều 4, 5, 6, 8, 9, 12–15, 18–21).
  • Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT ngày 16/10/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định đánh giá học sinh tiểu học và Quy định đánh giá học sinh THCS, THPT (Chương II Điều 16, 18, 19, 22, 23; Chương III), bản đăng trên Cổng thông tin điện tử Bộ GDĐT.

Trang tóm tắt bằng lời của GiaoVienPro để thầy cô tra cứu nhanh, không thay thế văn bản. Phần gợi ý cách viết và các mẫu nhận xét là kinh nghiệm, không phải quy định. Khi ghi học bạ, thầy cô theo hướng dẫn của Sở, Phòng GDĐT và nhà trường.