Công văn 7991: cấu trúc đề kiểm tra 4 dạng, ma trận và bản đặc tả
Công văn 7991/BGDĐT-GDTrH của Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 17/12/2024 hướng dẫn kiểm tra, đánh giá cấp THCS, THPT và kèm một Phụ lục gồm mẫu ma trận, mẫu bản đặc tả đề kiểm tra định kì. Trang này tóm tắt cấu trúc đề theo bốn dạng câu, cách chia điểm, ba mức Biết, Hiểu, Vận dụng và điểm khác so với cách làm trước.
Công văn 7991 áp dụng cho ai, từ khi nào
Công văn gửi các Sở GDĐT, căn cứ Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT về đánh giá học sinh THCS, THPT. Bộ đề nghị các Sở tập huấn lại cho cán bộ quản lí, giáo viên theo nội dung đã tập huấn cho giáo viên cốt cán tháng 11/2024.
Với các môn đánh giá bằng nhận xét kết hợp đánh giá bằng điểm số, Sở GDĐT hướng dẫn các cơ sở giáo dục cấp trung học phổ thông xây dựng ma trận, bản đặc tả, đề kiểm tra và hướng dẫn chấm đề kiểm tra định kì bảo đảm yêu cầu chuyên môn, kĩ thuật, tham khảo Phụ lục kèm theo. Năm học 2024-2025 thực hiện từ học kì 2.
Theo Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT, các môn đánh giá bằng nhận xét kết hợp điểm số là mọi môn của chương trình giáo dục phổ thông trừ Giáo dục thể chất, Nghệ thuật, Âm nhạc, Mĩ thuật, Nội dung giáo dục của địa phương, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Ví dụ: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lí.
Câu giao việc lập ma trận, đặc tả theo Phụ lục ghi cấp trung học phổ thông. Với trường THCS, thầy cô nên xem thêm văn bản hướng dẫn của Sở, Phòng GDĐT nơi mình công tác.
Cấu trúc đề kiểm tra theo Công văn 7991: 4 dạng câu và điểm
Đề kiểm tra định kì trong Phụ lục gồm hai phần: trắc nghiệm khách quan khoảng 7 điểm với ba dạng câu và tự luận khoảng 3 điểm.
| Phần | Dạng câu | Điểm | Tỉ lệ | Ghi chú trong Phụ lục |
|---|---|---|---|---|
| Trắc nghiệm khách quan | Nhiều lựa chọn | khoảng 3,0 | 30% | Chọn số câu sao cho được khoảng 3 điểm. |
| Trắc nghiệm khách quan | "Đúng - Sai" | khoảng 2,0 | 20% | Mỗi câu có 4 ý nhỏ, với từng ý học sinh chọn đúng hoặc sai. |
| Trắc nghiệm khách quan | Trả lời ngắn | khoảng 2,0 | 20% | Môn không dùng dạng này thì chuyển hết số điểm sang "Đúng - Sai". |
| Tự luận | Tự luận | khoảng 3,0 | 30% |
Tỉ lệ theo mức độ Biết, Hiểu, Vận dụng
| Mức độ | Điểm | Tỉ lệ |
|---|---|---|
| Biết | khoảng 4,0 | 40% |
| Hiểu | khoảng 3,0 | 30% |
| Vận dụng | khoảng 3,0 | 30% |
- Câu "Đúng - Sai" được Phụ lục giải thích thêm: có tài liệu gọi đây là câu nhiều lựa chọn phức hợp hoặc nhiều lựa chọn có nhiều phương án đúng.
- Môn không có câu trả lời ngắn: phần "Đúng - Sai" nhận cả số điểm đó, tức khoảng 4 điểm; trắc nghiệm khách quan vẫn khoảng 7 điểm.
- Phụ lục không quy định số câu. Người ra đề chọn số câu và điểm mỗi câu để từng dạng, từng mức độ được khoảng số điểm trong bảng.
Ví dụ chia số câu cho đề 10 điểm
Ví dụ minh họa (do GiaoVienPro tự dựng, Công văn không quy định số câu): một cách chia đề 10 điểm theo Phụ lục.
| Dạng câu | Số câu | Điểm mỗi câu | Cộng |
|---|---|---|---|
| Nhiều lựa chọn | 12 | 0,25 | 3,0 |
| "Đúng - Sai" (mỗi câu 4 ý) | 2 | 1,0 | 2,0 |
| Trả lời ngắn | 4 | 0,5 | 2,0 |
| Tự luận | 2 | 1,5 | 3,0 |
| Tổng | 20 | 10,0 |
Ma trận đề kiểm tra theo 7991
- Mỗi hàng là một chủ đề hoặc chương, chia tiếp theo nội dung, đơn vị kiến thức.
- Phần mức độ đánh giá chia thành bốn nhóm cột: nhiều lựa chọn, "Đúng - Sai", trả lời ngắn (ba nhóm này thuộc trắc nghiệm khách quan) và tự luận. Mỗi nhóm có ba cột Biết, Hiểu, Vận dụng, tổng cộng 12 cột.
- Cột Tổng cộng số câu theo từng mức Biết, Hiểu, Vận dụng; cột cuối là tỉ lệ % điểm của từng chủ đề.
- Ô của ma trận ghi số câu hỏi hoặc số thứ tự câu trong đề. Ba dòng cuối là tổng số câu, tổng số điểm và tỉ lệ %.
| TT | Chủ đề/Chương | Nội dung/đơn vị kiến thức | Nhiều lựa chọn | "Đúng - Sai" | Trả lời ngắn | Tự luận | Tổng | Tỉ lệ % điểm |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Chủ đề 1 | … | Biết · Hiểu · VD | Biết · Hiểu · VD | Biết · Hiểu · VD | Biết · Hiểu · VD | Biết · Hiểu · VD | … |
| Tổng số điểm | 3,0 | 2,0 | 2,0 | 3,0 | 4,0 · 3,0 · 3,0 | |||
| Tỉ lệ % | 30 | 20 | 20 | 30 | 40 · 30 · 30 |
Bảng rút gọn: mỗi nhóm cột trong ma trận gốc gồm ba cột Biết, Hiểu, Vận dụng (VD).
Bản đặc tả đề kiểm tra
- Bản đặc tả có các cột chủ đề hoặc chương, nội dung hoặc đơn vị kiến thức và yêu cầu cần đạt. Yêu cầu cần đạt của mỗi nội dung viết tách theo mức: Biết…, Hiểu…, Vận dụng….
- Bên cạnh là số câu hỏi ở từng mức độ của bốn dạng câu, đặt đúng hàng yêu cầu cần đạt mà câu hỏi đo. Dòng cuối là tổng số câu, tổng số điểm, tỉ lệ %.
- Một số ô có thể ghi tắt tên năng lực mà câu hỏi đánh giá, là năng lực đã quy định trong chương trình môn học.
- Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT (Điều 7) yêu cầu đề kiểm tra định kì đánh giá bằng điểm số được xây dựng dựa trên ma trận, đặc tả và đáp ứng yêu cầu cần đạt của môn học. Vì thế đặc tả là căn cứ để viết từng câu hỏi đúng mức độ.
Công văn 7991 khác gì cách làm trước
- Ba mức độ thay cho bốn mức
- Công văn 5512 năm 2020 hướng dẫn tổ chuyên môn xây dựng ma trận, đặc tả theo 4 mức: Nhận biết, Thông hiểu, Vận dụng, Vận dụng cao. Phụ lục của Công văn 7991 chỉ có ba mức Biết, Hiểu, Vận dụng.
- Trắc nghiệm tách thành ba dạng
- Công văn 5512 nói chung về câu hỏi tự luận và trắc nghiệm khách quan. Ma trận của Công văn 7991 tách trắc nghiệm khách quan thành nhiều lựa chọn, "Đúng - Sai" và trả lời ngắn, mỗi dạng có cột riêng.
- Có tỉ lệ điểm tham khảo
- Phụ lục 7991 ghi sẵn tổng điểm từng dạng (khoảng 3 – 2 – 2 – 3) và từng mức độ (khoảng 4 – 3 – 3). Mục II.4.a của Công văn 5512 không nêu tỉ lệ điểm.
- Đặc tả ghi được năng lực
- Bản đặc tả theo 7991 có thể ghi tắt tên năng lực mà câu hỏi đánh giá ở một số ô, bên cạnh yêu cầu cần đạt.
Làm bằng công cụ
Ra đề kiểm tra có ma trận, đặc tả theo mẫu 7991
Công cụ Ra đề của GiaoVienPro có sẵn mẫu "45 phút - Mẫu tham khảo 7991" chia 3 – 2 – 2 – 3 điểm cho bốn dạng câu. Môn không dùng trả lời ngắn có thêm mẫu "45 phút - Mẫu 7991 không có trả lời ngắn (3 + 4 + 3)": điểm trả lời ngắn chuyển sang "Đúng - Sai" như chú thích 3 của Phụ lục. Thầy cô chọn môn, lớp, danh sách bài; AI lập ma trận, viết bản đặc tả theo yêu cầu cần đạt rồi ra đề kèm đáp án. Mỗi bước thầy cô xem và sửa được.
- Đổi số câu, điểm, tỉ lệ Biết – Hiểu – Vận dụng theo kế hoạch của trường
- Ma trận, bản đặc tả, đề và đáp án trong một lần làm
- Tải về Word, công thức dạng Equation (cần gói Ra đề)
Câu hỏi thường gặp
Công văn 7991 áp dụng từ khi nào, cho trường nào?
Công văn 7991/BGDĐT-GDTrH ngày 17/12/2024 đề nghị Sở GDĐT hướng dẫn các cơ sở giáo dục cấp trung học phổ thông xây dựng ma trận, bản đặc tả, đề kiểm tra và hướng dẫn chấm đề kiểm tra định kì theo Phụ lục kèm theo; năm học 2024-2025 thực hiện từ học kì 2. Phụ lục là mẫu tham khảo.
Đề kiểm tra theo Công văn 7991 có mấy phần, bao nhiêu điểm?
Hai phần. Trắc nghiệm khách quan khoảng 7 điểm gồm nhiều lựa chọn khoảng 3 điểm, "Đúng - Sai" khoảng 2 điểm và trả lời ngắn khoảng 2 điểm; tự luận khoảng 3 điểm.
Môn không có câu trả lời ngắn thì chia điểm thế nào?
Phụ lục ghi: môn học không dùng dạng trả lời ngắn thì chuyển toàn bộ số điểm của dạng này cho dạng "Đúng - Sai". Khi đó phần "Đúng - Sai" khoảng 4 điểm, nhiều lựa chọn và tự luận giữ khoảng 3 điểm mỗi phần.
Tỉ lệ Biết, Hiểu, Vận dụng theo Công văn 7991 là bao nhiêu?
Theo điểm: Biết khoảng 4 điểm (40%), Hiểu khoảng 3 điểm (30%), Vận dụng khoảng 3 điểm (30%). Phụ lục chỉ có ba mức này, không có cột Vận dụng cao như cách chia 4 mức nêu ở Công văn 5512 năm 2020.
Công văn 7991 có quy định số câu của từng dạng không?
Không. Ô ma trận ghi số câu hoặc số thứ tự câu do người ra đề điền; Phụ lục chỉ yêu cầu chọn số câu sao cho mỗi dạng được khoảng số điểm như trên, ví dụ nhiều lựa chọn khoảng 3 điểm, tương ứng khoảng 30%.
Những môn nào làm đề theo cấu trúc này?
Các môn đánh giá bằng nhận xét kết hợp đánh giá bằng điểm số. Theo Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT, đó là các môn của chương trình giáo dục phổ thông trừ Giáo dục thể chất, Nghệ thuật, Âm nhạc, Mĩ thuật, Nội dung giáo dục của địa phương và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (các môn này đánh giá bằng nhận xét).
Văn bản đối chiếu
- Công văn 7991/BGDĐT-GDTrH ngày 17/12/2024 của Bộ GDĐT về thực hiện kiểm tra, đánh giá đối với cấp THCS, THPT, và Phụ lục kèm theo.
- Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT ngày 20/7/2021 quy định về đánh giá học sinh THCS, THPT (Điều 5, Điều 7).
- Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH ngày 18/12/2020 (mục II.4.a), để so sánh.
Trang tóm tắt bằng lời của GiaoVienPro để thầy cô tra cứu nhanh, không thay thế văn bản. Khi làm hồ sơ, thầy cô đối chiếu văn bản gốc và hướng dẫn của Sở GDĐT địa phương.
